Friday, December 2, 2011

Antarman ko Yatra - अन्तर्मनको यात्रा

~जगदीश घिमिरे~

जगदीश घिमिरेको अन्तर्मनको यात्राले छोटो समयमै निकै प्रशंसा र ख्याति प्राप्त गर्‍यो । गीता भन्छ- 'जातस्य हि ध्रुवोः मृत्यु' अर्थात् जन्मेपछि मृत्यु अवश्यम्भावी छ । मृत्यु कति उमेरमा, कुन समय र स्थानमा कसरी हुन्छ भन्ने कुरा कसैलाई पनि पूर्वज्ञान नहुनु मानव जीवनको सबैभन्दा सुखद पक्ष हो । रोग लाग्दैमा मान्छे मरिहाल्छ भन्ने छैन । लेखकले आपmनो उपचार प्रक्रियालाई अत्यन्त मर्मस्पर्शी शब्द संयोजनबाट मानवीय स्वभाव र जीवन दर्शनका कटु यथार्थहरूलाई सबैले देख्ने गरी, सबैले बुझ्ने र अनुभवद्वारा आत्मसात् गर्न सक्ने भाषामा व्यक्त गरेका छन् । साँच्चै भन्ने हो भने लेखकले 'मानव' भन्ने प्राणीलाई नंग्याएका छन् यस कृतिका माध्यमबाट । लेखकले समयलाई नै सर्वेसर्वा सत्य भनेका छन् र माइलोमालाई जीवनको जटिलताको प्रतीक । मानव जीवनको गहिराइमा व्याप्त विषाद, वेदना र छटपटीको साक्षात् रूप 'माइलोमा' लाई उनले 'अपराधै नगरे पनि दण्डित हुन विवश मानव नियतिको अभिलक्षण पनि हो' भनेका छन् । आफूले लेखेको आत्मानुभूति या आत्मालापलाई लेखक आफ्नो भन्दा बढी समयको योजना ठहर्‍याउँछन् । 'जीवन समयको योजना हो । आफ्नो होइन । मान्छेले अन्ततः समयकै योजनामा जिउनु र मर्नुपर्छ' लेखकले मृत्युसँगको साक्षात्कार गरिसकेपछि गरेको अनुभूति थियो त्यो र लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाझैं उनी पनि 'आखिर श्रीकृष्ण रहेछ एक....' को निष्कर्षमा पुगेको अनुभूति हुन्छ ।

ल सुनुम न त है


Listen and Download Antarman ko Yatra


भाग-1
भाग-2
भाग-3
भाग-4
भाग-5
भाग-6
भाग-7
भाग-8
भाग-9
भाग-10
भाग-11
भाग-12
भाग-13
भाग-14

Tuesday, November 1, 2011

Phool ko Aankha Ma - फूलको आँखामा

~आनि छोइङ डोल्मा~

तिब्तवबाट लखेटिएर भारत हुँदै काठमाडौंको बौद्धमा बसोबास गर्न आइपुगेको उनको बाबा-आमाको गरिबी त्यसमाथि बाबुको दिमागकै गरिवीले गर्दा आमाप्रति दिनहुँको कुटपिट र घरेलुहिंसाभित्रभित्रै हुर्किएकी ”भुमो”को बाल्यकाल बाबुको अनाहकको कुटाइ अनि आमाको कष्टकर क्षणहरुसँगै बितेको कुरा पढ्दा बास्तवमै हिजोको त्यो ”भुमो” बालिका आजकी ”आनी छोइङ डोल्मा” हिलोभित्र फूलेको कमलको फूल हुन् भन्दा फरक पर्दैन ।

सामाजिक सम्पन्नता र प्रतिष्ठताभित्र हुर्किएकाहरु हुन् वा मध्यमवर्गमा हुर्किएका आजका सामाजिक अभियन्ताहरुभन्दा फरक धारमा हुर्किएर घरेलुहिंसा र गरिवीभित्रबाट निस्किएकी यस्ता पात्रहरु समाजमा कमै पाइन्छन् । जब एउटी बालिका हुर्कदै गर्दा संझन सक्ने क्षणहरुदेखि नै बाबुको आमामाथि र आफूमाथिको कष्टकर पिटाइ अत्याचार सहन नसकी घरबाट मुक्ति पाउनका लागि आनी बन्ने उत्कृष्ठ चाहना राख्दै गुरु दीक्षा लिएपछि उनले आनीहरुमा समेत सुधार र परिवर्तन ल्याउनुपर्छ भन्ने जुन उद्देश्य राखेर अगाडि बढ्दै गइन आखिर आज उनी सफलताको सिखरमा समेत पुग्न सक्षम बनेको पुस्तकमा पढ्न पाउँदा जो कोहीलाई पनि आनीप्रतिको श्रद्धा र उनले गरेको सामाजिक कामप्रति नतमस्तक बनाउँछ ।

भौतिक सुख सम्वृद्धिका लागि आफ्नो लागि मात्र केही गरौं भन्ने भावनाभन्दा माथि उठेर उनले जसरी आफूजस्तै गरीवीमा हुर्केका आनीहरुको जीवनस्तर उकास्नुपर्छ आनीहरु भनेका बौद्धधर्मप्रति परम्परागत रुपमा खाली मुडुलो टाउको र सुन्तले रंगको बस्त्र लगाएर पूजा-आजा गर्ने काममा मात्र सीमित हुन हुँदैन उनीहरुले पनि आफ्नो समाज परिवर्तनका लागि काम गर्न पाउनुपर्छ भनेर जसरी त्यो बौद्ध समाजकै जीवन परिवर्तनका लागि काम गरि्न त्यसले आज आम बौद्ध आनीहरुका निम्ति उनी प्रेरणाको स्रोत बनेकी छिन् ।

मिठो स्वरकी धनी आनीप्रति धर्मगुरुको समर्थन अनि उनको दरिलोइच्छा शक्तिका कारण उनी देश-विदेशमा आफ्नै स्वअध्ययनबाटै बौद्ध मन्त्र र गायनका कारण देश-विदेश पुग्न सफल भइन् । आफूभन्दा पाका आनीहरुले आफूप्रति जस्ता सुकै कुरा काटे पनि र आफूविरुद्द समय-समयमा गरिने अनाहकका विष बमनप्रतिसमेत बेवास्ता गर्दै जुन मनसायले अगाडि बढिरहिन र अन्ततः पहिले उनले आफ्नै घरमा मातापिताप्रति समर्पित भएर घरमा शान्ति र सम्वृद्धि ल्याइन् । आफूलाई जन्म दिने माता अनि तिनै बाकै कारण आज आफू यो स्थितिमा उभिन सफल भएको ठान्दै जस्तोसुकै रिस उठेका बेला पनि बाबाप्रति नतमस्तक बनी घरमा जसरी शान्ति र सम्वृद्धता दिलाइन् यसले के देखाउँछ भने आफ्नो पितामाताले आफूलाई जतिसुकै अपहेलना गरे पनि त्यसको पनि केही कारण थियो होला भन्ने सम्झदै आफ्ना सन्तान सबैका लागि प्यारा हुन्छन् भन्ने भावनाबाट अभ्रि्रेरित बनी बाबा-आमाप्रति उनले गरेको स्याहार-सुसारले मृत्युको शैयामा पुगेका बाल्यकालमा त्यति धेरै आफू र आमाप्रति दुष्ट भएका बाबाले ”तिमी अरु जस्ती छैनौ, छोइङ, मैले चाल पाएसकें, तिमी विशिष्ठ मानव हौ । हेर्दा सामान्य देखिन्छेउ तर यो कायाभित्र एउटा असाधारण व्यक्तित्व लुकेको छ । तिमी जस्ती छोरी पाएर म धन्य भएँ ।” कोही केही बन्नलाई कुनै बाटो चाहिन्छ भनेजस्तो यदि उनका बाबा उनीप्रति त्यो बाल्यकालमा त्यस्तो कठोर निष्ठुरी नभइदिएको भए आज आनी उही ”भुमो” भएर काठमाडौंमा वा कतै विलिन हुन पुगेकी हुन्थिन् होला भनेर संझनुबाहेक अरु के नै भन्न सकिन्छ र - जे हुन्छ त्यो राम्रो हुनकै लागि हुन्छ भन्ने भनाइलाई हामी सबैले आत्मसाथ गर्नुबाहेक केही छैन ।

त्यसो त जबसम्म घरपरिवारमा शान्ति ल्याउन सकिदैन तबसम्म बाहिर शान्ति र सम्वृद्धि ल्याउँछु भन्नु अरुका अगाडि गुड्डी हाँक्नुबाहेक केही होइन भन्ने मनसायले पनि होला आनीले आफ्नो घरमा समेत शान्ति ल्याएपछि सामाजिक शान्तिका लागि आफूजस्तै गरिवी र विना स्नेहको चपेटामा हुर्किदै गरेका अनि समाजमा बाँच्न गारो भएपछि कतिपय बालिकाहरुलाई जवरजस्ती आनी बनाइएको उनको पुस्तक पढ्दा थाहा हुन्छ । त्यस्ता टुहुरा र गरीबीबाट नारिकीय जीवन व्यतित गर्नुभन्दा कतिपय अभिवाकहरुले नै आफ्ना कलिला नानीहरुलाई आनी बन्न पठाउने पछि आफू बुझ्ने हुँदै गएपछि विवाहबारी गरेर आनी जीवन त्याग्दा पनि एउटा सक्षम महिलाका रुपमा तिनीहरुलाई स्थापित हुने बनाउने जुन आनीले प्रयत्न गरेकी छिन् त्यसलाई मानवअधिकार स्वतन्त्रताका लागि समेत उनले पुजनीय काम गरिरहेकी देखिन्छिन् । परम्परागत मान्यताभन्दा अलग सोच राखेर सकारात्मक रुपमा अगाडि बढेकी आनी तिनै आनीहरुकी एउटी शसक्त पात्र पनि हुन् जो जवरजस्ती आनी बनाइएका हुन्छन् भने तिनलाई बुझ्ने उमेर भएपछि आफूले जीवनमा गरेका समर्पणलाई भविष्यका आनीहरुले पनि पछ्याउनुपर्छ भन्ने छैन भन्दै उनीहरुलाई उचित शिक्षा-दीक्षा दिने र विश्वसामु नै जहाँ गएपनि उभिन सक्ने अवस्थामा पुर्याउने शिक्षा दिदै ”आर्यतारा” नामको विद्यालय जसरी उनले आफ्नो प्रयासमा स्थापना गरिने त्यो ज्योतिले आनी सयौं बालिकाहरुको एउटा स्वतन्त्रातकी आमा समेत बन्ने अवसर पाएकी छिन् ।

यो समाजमा मानिसहरु आफ्ना लागि जे पनि गर्छन् तर अर्का लागि केही गर्न भनेपछि जतिसुकै धनी र सम्पन्न भएपनि केही व्यक्तिमात्र हुन्छन् जसले केही गर्छन् । सायद आफू सम्मपन्न भएका विश्वका धनीहरुमध्ये केही प्रतिशतले मात्र पनि आफ्नो आम्दानीको केही भाग सामाजिक सेवामा लगाउने हो भने त्यसले केही जनसंख्याले राम्रो शिक्षा र जीवनमरणको अन्तिम क्षणमा उपचार पाउन सक्ने थियो होला तर त्यस्ता कमै धनी व्यक्तित्वहरु हामीले संसारमा पाउँछौं । कतिपय धनाढ्यहरु उनीहरुलाई जति भएपनि धनले नै पुगिरहेको हुँदैन र उ मानसिक गरीवीमा हुर्किरहेको हुन्छ । आफ्नै लागि धन थुपार्न नै गरिवीले छटपटाइरहेको हुन्छ । त्यस्तै पात्रहरुका अगाडि आज एउटी पहिले आनी अनि गायिका हुँदै गायिकाबाटै आफूलाई संसारभर परिचित गराउँदै गराउँदै बौद्धधर्मको आडमा हुने कपितय सामाजिक विकृतिलाई पन्छाएर जसरी उनी बौद्ध धर्मावलम्वीहरुकै एक परिवर्तनकारी सामाजिक अभियन्ता बन्न सफल भइन् यसका लागि हामी सबै उनीप्रति नतमस्तक छौं ।

उनले अबका दिनमा महिलाहरुका लागि एउटा अस्पताल खोल्ने जुन प्रयत्नमा लागेकी रहिछन् त्यो सायद चाँडै नै सफल हुने छिन् भन्दै उनको प्रत्येक सफलताका लागि ”म सक्छु” भन्ने विश्वास उनीमा सधैं जागिरहोस् यही शुभकामना ।।

नेपा-लयद्धारासन् २०११ मा नेपाली भाषामा प्रकाशित यसअघि सन् २००८ मा पहिलो फ्रेन्च भाषामा प्रकाशित ”फूलको आँखामा” पुस्तक गिरीश गिरीसँगको सहकार्यमा अनूदित नेपाली संस्करण, ओह एडिसन्ससँग भएको समझदारी अन्तर्गत रही पब्लिकेसन नेपा-लय, नेपालद्धारा प्रकाशित गरेर आम नेपाली पाठकहरुसमक्ष ल्याइदिनेहरु पनि धन्यवादका पात्र हुनुहुन्छ ।

स्रोत : अन्नपूर्ण पोष्ट(गिरीश पोखरेल)

Listen and Download Phool ko Aankha Ma

भाग-1
भाग-2
भाग-3
भाग-4
भाग-5
भाग-6
भाग-7
भाग-8
भाग-9
भाग-10

Friday, October 7, 2011

Muglaan - मुगलान

~प्रा.डा.गोविन्दराज भट्टराई~

मुगलान गोविन्दराज भट्टराईद्धारा लिखित उपन्यास हो।यो उपन्यास भट्टराईले २०३१ सालमा लेखेका थिए। मुग्लान पस्नुको घाऊ र सपनाको नाम बेचिएको भोली कती राम्रो सँग व्याख्या गरिएको छ भनेर सध्धे छैन यस उपन्यासमा । हरेक नेपालीको सुनौलो भोलीको कल्पनामा रन्जित भएर तेही सुरमा मग्न हुन घर छोडि हिंडेपछी पाईने दु:ख अती हृदयबिदारक रुपमा प्रस्तुत गरिएको छ "मुग्लान" मा । 

ल सुनुम न त ...

Listen and Download Muglaan

भाग-1
भाग-2
भाग-3
भाग-4
भाग-5
भाग-6
भाग-7 (Interview with Prof. Dr. Govinda Raj Bhattarai)

Tuesday, June 28, 2011

Pagal Basti - पागल बस्ती

~सरुभक्त~
उपन्यासको पहिलो भागमा यात्रारत कथा वाचकले घान्द्रुक र घान्द्रुक जाने बाटोबारे कुरा गर्दा नै म लोभिएको थिएँ, किनकि घान्द्रुक मैले भ्रमण गरेकामध्ये एक उत्कृष्ट ठाउँ लागेके थियो मलाई । तर दोस्रो भागसम्म आइपुग्दा यी यावत् कुरा त गौण भइसकेका थिए नै, स्वयं कथा वाचक पनि कथा क्रमबाट बाहिरिसकेको थियो । यस हिसाबमा, उपन्यासको कथा वाचन शैली मलाई प्रयोगमूलक लाग्यो । भाषा शैली भने सामान्य नै छ । बिचबिचमा फुटकर अङ्ग्रेजी वाक्य प्रयोग गरिएका छन्, सायद् संवादलाई थप जीवन्त बनाउन ।
समग्रमा कथावस्तु राम्रो नै लाग्यो मलाई । तर यसले मलाई “पागल बस्ती, पागल बस्ती” भन्ने गरी “पागल” नै बनाउन भने सकेन । चाखलाग्दा घटना श्रृङ्खला हुँदाहुँदै पनि भारी दर्शनले मलाई अल्मल्यायो । बिचबिचमा यसको कथानकलाई बढी ध्यान दिने कि दर्शनलाई भन्नेमा म धेरै रनभुल्लमा परेँ ।(here)

ल सुनुम न त

Listen and Download Pagal Basti


भाग-1
भाग-2
भाग-3
भाग-4
भाग-5
भाग-6
भाग-7
भाग-8
भाग-9
भाग-10
भाग-11
भाग-12
भाग-13
भाग-14

Friday, April 15, 2011

Jiwan Kaanda Ki Phool - "जीवन काँडाकि फूल" - Incomplete

~झमक घिमिरे~

जीवनको भोगाई र अनुभवले गर्भधारण गरी पैदा गरीएको झमकको एक शसक्त र उत्कृष्ठ लेखनशैलीले भरी पुर्ण दशौ(म गलत छुइन भने)सन्तान हो जीवन काँडा कि फूल। आफै कल्पना गरौ जव हामीमा चेतना हुन्छ त्यो बेला आफ्ना सामुन्यका मानीसहरुले विना गल्ति आफु माथी हरेक पटक बचन बाण हान्छन तव केही काम गर्न खोज्दा हामी सँग काम गर्ने हातहरु हुन्नन जब हिड्न खोज्छौ तर हिड्ने खुट्टा हुन्नन केही भावना ब्यक्त गर्न खोज्छौ तर त्यो ब्यक्त गर्ने माध्ययम बोली पनि नभइ तड्पिनु पर्दाको दर्दनाक पिडा कस्तो होला? हो यहि पिडा र भोगाइको पोखाइ हो यो निबन्ध ।
जम्मा ४७ वटा छोटा छोटा निबन्धको सँगालो भित्र जीवनको आरम्भ र म,हजुरआमा र लिङ्ग भेद, अवसानपछिको अभ्यास,शुन्यताभित्र जीवन, आशाको त्यो त्यान्द्रो सम्म, आशाका किरणहरु, अक्षरसँग पलाएको हर्ष, शब्दको उत्सव, धामी झाक्री र डाक्टरहरु, समाजले बुझेको सौन्दर्य भित्र म ,टालेका पाइजामा र लाज, कापी कलम पाएको त्यो पल, भूत प्रेत भगवान र विश्वास, विभेदको युद्दमा म एउटा बोझ, जातीय बिभेदहरु विच म, किशोरावस्थाका चेतना र उत्सुकता, नाम सँग बिद्रोह,ऋतुधर्म र बैस, सम्भावनाहरुको खोजी, पुस्तक सँसारमा प्रबेश, सिर्जनाका कोपिला, फराकिलो बाटाको यात्रा, अक्षरहरुमा जीवनको रङ, पत्रहरुमा मन पोखिदा, विस्तृत जगत्तिरका पाइला, ज्ञानको भोक र काठमाण्डौ बस्ने प्रस्ताव, पढ्न उमेरले छेक्तैन, समाजको दृष्टीमा अपाङगता, स्वाभिमान र श्रम, धार्मिक आस्था भित्र मान्छे र देउताहरु, स्वतन्त्रता भोग्ने रहर, कलम र मृत्युको सन्त्रास, रगताम्य समयसँग स्तब्ध मन, सङ्कटकाल र सन्त्रास्त समय, अध्यारो बाट मुक्तिको स्वर, कान्तिपुर पब्लिकेशन छिरेँ, रङ्ग कुची र क्यानभास, मान्छेको दिमागमा बसेको काती, बन्दुक सँग शब्दको परेड, धनकुटा जल्यो, आस्था आँसुसँग बर्सियो, अफ्ठ्यारोमा जीवन र सुनगाभाको मुस्कान, धुम्म आकाश उघ्रिएपछि मान्छेहरु,द्वन्दका घाउहरु छामेको अनुभूति, जीवनका आभाहरु ,सहमतिका हातहरु, जीवन काँडा कि फूल शिर्षकहरु समेटिएका छन ।

यो काँडामय जीवन अरुको नभै आफ्नै यी करिव उनन्तीस बसन्तको यात्रा पार गर्दाका यात्रा सँस्मरण हुन् । निवन्ध भित्र एक साँपे बालकबाट के कति जीवनका आरोह अवरोहहरु पार गरेर एक सफल साहित्यकार झमक घिमिरे सम्म आइपुगिन भन्ने कुराको बृतान्त कोरीएका छन् । अझ समाजमा अपाङ्गहरुको स्थान, अपाङ्ग हुनुको पीडा कथित सपाङ्ग भनिने मानिसहरुले दिइने चरम यातनाको रापबाट निश्किएको ज्वाला हो जीवन काँडा कि फ‍ूल ।

पुस्तक यति गहन छ त्यो त पढि सके पछि मात्र थाहा हुन्छ । मानिस भित्रको पीडाको छटपटी ओकल्न नपाउदा कस्तो हुन्छ ? एक चेतनशिल मानिले अर्को चेतनशिल मानिसलाइ दवाइरहदा दविएको ब्यक्तिको भावनामा कति ठुलो चोट पर्छ भन्ने कुरा यसबाट सिक्न सकिन्छ । अभावको पीडालाई टार्नको निमित्त आफ्नो शरिर लिलाम बिक्रि गर्ने र जीवन सँग हार खाएर आत्महत्या गर्ने कायरहरुको लागी पनि एउटा गतिलो झापड हो भन्दा अत्युक्ति नहोला ।


Listen and Download Jiwan Kaanda Ki Phool


भाग-1
भाग-2
भाग-3
भाग-4
भाग-5
भाग-6

Friday, January 21, 2011

इलेवेन मिनेट्स - Eleven Minutes

~ पावलो कोहेल्लो~


इलेवन मिनेटस एक युवतीको सानो गाउँ देखी सपनाको ठुलो शहर पुग्दा आफुलाई खोज्ने कि यौन धन्दामा समिल हुने दोधारला बखुबी दर्साइएको छ । 

ल सुनम न त

Listen and Download Eleven Minutes
भाग-1
भाग-2
भाग-3
भाग-4
भाग-5
भाग-6
भाग-7
भाग-8
भाग-9
भाग-10
About the Book : 
Eleven Minutes is the story of Maria, a young girl from a Brazilian village, whose first innocent brushes with love leave her heartbroken. At a tender age, she becomes convinced that she will never find true love, instead believing that "love is a terrible thing that will make you suffer. . . ." A chance meeting in Rio takes her to Geneva, where she dreams of finding fame and fortune. Maria's despairing view of love is put to the test when she meets a handsome young painter. In this odyssey of self-discovery, Maria has to choose between pursuing a path of darkness -- sexual pleasure for its own sake -- or risking everything to find her own "inner light" and the possibility of sacred sex, sex in the context of love.

Tuesday, December 28, 2010

कथा - "दुइ युग" र "बतासका कुरा बताससँग बह"

~धुव सापकोटा~

ध्रुब सापकोटाबाट २०३५ साल भन्दा अगाडि लेखिएका कथाहरु संग्रहित कथासंग्रह "उच्चारण"बाट २ कथा "दुइ युग" र "बतासका कुरा बताससँग बह" अह यहाँ प्रस्तुत छ ।

ल सुनम न त

Listen and Download Stories from Uchchaaran


कथाहरु

Saturday, December 18, 2010

विश्‍वेश्‍वरप्रसाद कोइरालाको आत्मवृत्तान्त


~सङ्कलन: गणेशराज शर्मा~


ल सुनम है त


Listen and Download BP Atmabritanta


भाग-१(पन्ना १ देखी १५ सम्म)
भाग-२(पन्ना १६ देखी ३० सम्म)
भाग-३(पन्ना ३१ देखी ४५ सम्म)
भाग-४(पन्ना ४६ देखी ५५ सम्म)
भाग-५(पन्न ५६ देखी अन्त्य सम्म)

Saturday, December 4, 2010

Naagpaash - नागपाश

~ शारदा शर्मा ~


शारदा शर्माबाट लेखिएको यो कथा 'गरिमा पत्रिका २०५७ - कथा बिशेषांक' बाट लिइएको हो ।



Listen and Download Babu, Aama Ra Chora

Naagpaash